Pertikaian PETRONAS, kerajaan Sarawak berterusan

27

KUALA LUMPUR: Kes mahkamah antara PETRONAS dan kerajaan Sarawak, yang tidak dapat diteruskan atas faktor teknikal, menimbulkan persoalan mengenai operasi minyak dan gas di negeri itu mulai bulan depan.

Hari ini, Mahkamah Persekutuan menolak permohonan PETRONAS untuk memulakan prosiding bagi mendapatkan perisytiharan berhubung kuasa mengawal selia aktiviti huluan sumber minyak di Sarawak di bawah Ordinan Perlombongan Minyak 1958 (OMO) bermula 1 Julai.

PETRONAS dalam satu kenyataan berkata, permohonannya ditolak semata-mata atas alasan teknikal dan adalah diputuskan bahawa perkara itu berada di luar bidang kuasa Mahkamah Persekutuan.

“Mahkamah Persekutuan tidak menentukan atau mengesahkan merit kedudukan undang-undang yang diambil oleh kerajaan Sarawak untuk mengawal selia aktiviti huluan petroleum di bawah Ordinan Perlombongan Minyak 1958,” menurut PETRONAS.

Oleh itu, syarikat minyak nasional berkenaan berhasrat meneruskan tindakan undang-undang bagi mencari kepastian haknya di bawah Akta Pembangunan Petroleum 1974 (PDA 1974).

Bagaimanapun, Sarawak bertegas untuk menguatkuasakan hak pengawalseliaannya di bawah OMO.

Ini menyebabkan PETRONAS perlu memiliki lesen atau pajakan yang diperlukan di bawah ordinan berkenaan bermula 1 Julai ini, yang mana jika gagal, aktiviti huluan yang dijalankan oleh PETRONAS adalah haram dan tindakan yang sewajarnya akan diambil.

PETRONAS percaya bahawa konsesi kerajaan negeri dibawah PDA 1974 digubal secara sah, sekali gus menguatkan pandangan syarikat berkenaan bahawa hanya Parlimen boleh membuat undang-undang mengenai perkara yang berkaitan dengan industri petroleum huluan termasuk kuasa pengawalseliaan di seluruh Malaysia, baik di darat dan di luar pesisir berdasarkan PDA 1974.

“Keputusan Mahkamah Persekutuan tidak akan menjejaskan keupayaan PETRONAS untuk meneruskan tindakan undang-undang, dengan niat mencari kepatian hak dan kedudukannya di bawah PDA 1974,” katanya.

Hakim Besar Malaya, Tan Sri Ahmad Maarop, berkata pengisytiharan pelepasan yang dimohon oleh PETRONAS tertakluk di bawah bidang kuasa Mahkamah Tinggi.

Beliau menolak permohonan PETRONAS untuk memulakan prosiding undang-undang terhadap kerajaan Sarawak dan mengarahkan syarikat minyak nasional itu membayar RM50,000 kepada kerajaan negeri itu.

Dari perspektif undang-undang berhubung perebutan hak antara syarikat minyak nasional dan kerajaan negeri itu, NSTP difahamkan kedua-dua pihak mempunyai hak terhadap pemilikan kawal selia.

Seorang peguam menyatakan bahawa mahkamah kini berada di antara amalan konvensional Persekutuan ke atas negeri berkaitan Petroleum, dan mengembalikan hak kerajaan Sarawak terhadap mineral itu.

Jurucakap di pejabat Ketua Menteri Sarawak berkata, negeri itu menuntut hak pengawal seliaan dalam meneroka, prospek dan aktiviti perlombongan di negeri berkenaan.

“OMO tidak pernah dimansuhkan dan masih sah, ia tidak pernah dikawal selia di bawah ordinan itu, maka ia masih diguna pakai di darat dan luar pesisir Sarawak.

‘Dengan permohonan PETRONAS dibatalkan, kami kini boleh menguatkuasakan hak kawal selia termasuk memperoleh lesen atau pajakan di bawah ordinan itu,” katanya.

Permohonan lesen perlu mengikut seperti yang ditetapkan OMO dan dihantar kepada pihak berkuasa pengurusan dan mineral negeri melalui Petroleum Sarawak Bhd (Petros).

Di bawah Kontrak Perkongsian Pengeluaran (PSC), PETRONAS membayar lima peratus dari hasil pengeluaran kasar sebagai bayaran tunai kepada kerajaan Persekutuan dan Negeri.

PETRONAS, dalam satu kenyataan kepada Bernama, berkata jika pembayaran tunai kepada negeri pengeluar dinaikkan kepada 20 peratus daripada lima peratus, ia akan menjejaskan industri.

“Kenaikan bayaran tunai juga akan mengurangkan minat pemain industri menjadikan Malaysia sebagai destinasi pelaburan minyak dan gas,” katanya.

Sementara itu, pemerhati industri, berkata keputusan yang wajar akan diputuskan kepada kedua-dua pihak sekiranya mereka berjaya menyelesaikan perkara itu di luar mahkamah.

“Untuk pelabur (domestik dan asing), PETRONAS dan Petros perlu dilihat bersama dalam mewujudkan kadar yang konsisten bagi menghasilkan kestabilan dan konsistensi.

“Terdapat juga persoalan sama ada Sarawak, menerusi Petris mempunyai kemahiran atau sumber untuk menguruskan dan mengambil alih serta mengawal selia aktiviti perlombongan dan minyak,” katanya.

Pemerhati berkata, adalah wajar sekiranya negara memiliki satu badan pengawal selia daripada mempunyai badan berasingan yang mengawal aktiviti kegiatan perlombongan.

Setakat ini, PETRONAS melabur lebih RM183 bilion dalam sektor huluan Sarawak menerusi PSC dengan bayaran tunai berjumlah RM33 bilion yang dijalankan sejak 1976 kepada kerajaan Sarawak.

Bilangan syarikat yang berdaftar dengan PETRONAS sebagai vendor di Sarawak juga meningkat sebanyak 54 peratus sementara kini terdapat kira-kira 5,000 profesional penduduk Sarawak yang bekerja di PETRONAS seluruh dunia.

Source: https://www.bharian.com.my/bisnes/korporat/2018/06/440603/pertikaian-petronas-kerajaan-sarawak-berterusan